Image Alt

Koronavirüs (Covid-19) Salgınında Kanser Hastaları Nelere Dikkat Etmeli?

Koronavirüs (Covid-19) Salgınında Kanser Hastaları Nelere Dikkat Etmeli?

Koronavirüs (COVID-19) ve Kanser

Koronavirüs (Covid-19) salgını tüm dünyayı esir aldığı şu günlerde, devamlı gelmekte olan yeni
bilgiler endişe verici olmaya devam etmekteler. Fakat bu hastalığın alınacak toplumsal
önlemlerle yayılımının azaltılacağını ve kişisel olarak alınacak tedbirlerle birey olarak bu
virüs ile enfekte olmamızın önüne geçebileceğimizi biliyoruz.

Spesifik kırılgan hasta gruplarında bu virüse karşı daha zayıf olduğumuz bilinmekte. Aktif
kanser hastalığı olan veya geçmişte geçiren hastalar ve yakınları da bu dönemde
yüksek endişelerle tarafımıza ulaşmaktalar. Acaba kanserli hastalar, bu virüs ile savaşta
neden zayıf, kırılgan gruptalar ve nelere dikkat etmeleri gerekli?

 

 

Korona Virüs Nedir?

Koronavirüs grip benzeri virüs olup, COVİD-19 denilen hastalığa sebep olabilmektedir.
Bu hastalık özellikler solunum yolları ve akciğeri etkilemektedir. Çoğu hastada bu virüs
herhangi bir problem yaratmadan iyileşebilmekte iken, bazı hastalarda ciddi
komplikasyonlara sebep olabilmektedir.

Koronavirüs (Covid-19) salgını boyunca kanser hastaları da bu komplikasyonlar açısından risk olan hasta gruplarında yer
almaktadırlar. Bu durum hem kanser nedeniyle olmakta hem de kanserde verilen
tedavilerin immün sistemi bozmaları nedeniyle olmaktadır.

Kanser ve Tedavisi Vücut Direncini Nasıl Bozuyor?

 

İmmün sistem vücudu hastalıklara ve enfeksiyonlara karşı koruyan bir bariyerdir.
Vücudumuzu Koronavirüs’ten yine sağlıklı bir immün sistem koruyabilir. Bazı kanser
hastalarında immün sistem zayıflamaktadır ve bu hastalar enfeksiyonlarla savaşta zayıf
kalabilmektedir.

Belirttiğim gibi bunun birinci sebebi, kemoterapi gibi kanser tedavileri kemik iliğini
baskılamaktadır. Yani vücudun immün sisteminin ana hücrelerinden biri olan beyaz
kürelerin (diğer kan elemanlarıyla birlikte kemik iliğinde yapılıyor) yapımı dolayısıyla
azlmakta ve vücut enfeksiyonlara kırılgan hale gelmektedir.

İkinci sebep ise özellikle bazı spesifik kanser türlerinde özellikle lösemi ve lenfomada
hastalık kan enfeksiyon hücrelerini direkt etkileyerek vücudu yine enfeksiyona açık hale
getirmektedir. Peki bu hastalığınız var ve daha yüksek risk grubundasınız bu doğru.
Neleri bilmeli ve nelere dikkat etmelisiniz? Öncelikle semptomları bilmelisiniz.

Bulgular:

 37.8 C üzerinde olan ateş veya
 Yeni başlayan ve geçmeyen öksürük. Bir saati geçen çok sayıda öksürük veya
son 24 saatte 3 veya daha fazla öksürük krizi
 Daha önceden öksürüğü olanlarda öksürüğün miktar ve şiddetinin artması.

Bu durumlarda mutlaka tedavinizin devam ettiği onkoloji merkezine, hastanenize
gecikmeden başvurmalısınız. Öncelikle mümkün ise telefon üzerinden bulgularınızı

görüşerek gereksiz yere gitmediğinizden emin olmalısınız. Ama eğer telefonla ulaşma
imkanınız yoksa ise merkezinize maskenizi takarak hemen gitmelisiniz. Gidemeyecek
durumdaysanız 112 Acil ambulans’tan yardım alarak hastaneye ulaşmalısınız.

 

Kanser Hastası Fakat Herhangi bir Bulgu – Şikayeti Olmayanlar Ne Yapmalı?

 

Mutlak Evde Kalınmalı

Hastalığa yakalanır iseniz ağır seyretme ihtimali olan grupta olduğunuz için mutlaka evde
kalmalısınız. Bu sürecin ne kadar sürmesi gerekli olduğuyla ilgili sağlık profesyonelleri ve
Sağlık bakanlığı tarafından yapılan duyuruları takip ediniz.

 Eve muhtemel korona virüs semptomu olan kimse alınmamalı. Mümkün ise
asemptomatik yani belirtisiz hastalığın geçirilme imkanı olduğundan dolayı yakın
temasa kimse ile girilmemeli.
 Acil bir durum dışında evden çıkılmamalı (Acil durum= Hayatı tehdit eden bir
durum)
 Aile görüşmeleri yapmayın
 Aile veya akrabalarınızdan sizin için alışverişlerinizi yapıp kapınıza bırakmalarını
isteyin. Eğer bu gibi bir yakınınız yoksa belediye ve başka sosyal yardım
kuruluşlarına ulaşarak yardımlarını isteyin.

Evde başkalarıyla- akrabalarımla yaşıyorum, ne yapmalıyım?

Koronavirüs (Covid-19) salgını boyunca evde mümkün olduğunca temas engellenmeli. Evdeki diğer kişiler ev dışına çıktıklarında
sosyal mesafe kuralına, maske kuralına ve sık elleri yıkama – dezenfekte etme kuralına
dikkat etmelidir.

 Ortak alanları azaltın ve mümkünse mutfak ve oturma odası gibi yerlerde aynı
anda birlikte bulunmamaya çalışın. Bu alanların sık sık havalandırılmasını
sağlayın.
 2 metreden daha yakına gelmeyin ve mümkünse ayrı yatakta yatın.
 Havluları ayırın
 Banyo eğer imkan varsa ayrılmalıdır. Eğer paylaşmakta zorunlu iseniz kullanım
sonrasında temizlenerek bir sonraki kullanıma hazır hale getirin.
 Evdeki herkes ellerini düzenli olarak yıkamalıdır. Yüzüne, gözüne dokunmamalı
ve sık dokunulan yüzeyler sık olarak temizlenmelidir.

Duruma göre evde diğer yaşayanlardan izole yaşamak çok zor olabilir. Elinizden geleni
yapmanız yeterlidir.

 

Aktif ilaç kanser ilacı kullanmıyorsanız (Kemoterapi, akıllı ilaçlar vb.) veya ışın tedavisi (Radyoterapi)
altında değilseniz ve/veya çok uzun zaman önce kanser hastalığını yendiyseniz nasıl davranılmalıdır?

 

Sağlık bakanlığı tarafından belirtilen risk gruplarında iseniz mümkünse evden çıkmayınız.
Yetkililerce verilen sokağa çıkma ile ilgili uyarıları takip ediniz.

Koronavirüs (Covid-19) salgını Sağlık bakanlığına göre riskli kişiler; Hastalıktan En Çok Etkilenen Kişiler:

 60 yaş üstü olanlar
 Ciddi kronik tıbbi rahatsızlıkları olan insanlar:
o Kalp hastalığı
o Hipertansiyon
o Diyabet
o Kronik Solunum yolu hastalığı
o Kanser gibi
 Sağlık Çalışanları

https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/tr/covid19-kimler-risk-altinda

Risk grubu dışında iseniz bile sosyal mesafe kurallarına mutlak dikkat edilmesi lazımdır.

Bu dönemde kanser ile ilişkili olduğunu
düşündüğünüz ya da yine ciddi olduğunu
düşündüğünüz bir sıkıntınız- bulgunuz varsa ne
yapmalısınız?

Öncelikle aile hekiminiz tarafından değerlendirilmelisiniz. Ciddi bir problem olabileceği
durumlarda ileri tetkik ve tedavi için üst merkeze yönlendirileceksiniz. Acil durumlarda ise
duruma göre 112 ile irtibata geçmeli ya da acil servisler başvurmalısınız.

Kemoterapi ya da diğer kanser tedavileriniz devam
edecek mi?

Kesinlikle devam etmelidir. Fakat duruma göre tedaviyi aldığınız merkeziniz sizin riskinizi
azaltacak tedavi planı değişiklikleri yapabilirler. Tedavinizdeki planlı değişiklikler sizin
mevcut hastalığınızın kontrolünde bozulmaya sebep olmayacaktır.

Cerrahi gerekli ise yine aynı şekilde kanser ile uğraşan biz cerrahlar tarafından ameliyat
planınız en uygun zamanda ve en uygun şartlarda planlanacaktır. Tedavide bir aksama
olmayacaktır.

Kanserde ve Corona Virüs Salgınında Beslenmenin
ve Düzenli Yaşamanın Önemi

Sağlıklı beslenmek ve düzenli bir yaşam tüm hastalıkların önlenmesi için kilit faktörler. Bu
dönemde Kanser hastaları diğer insanlara göre kat ve kat daha fazla bu konulara dikkat
etmelidir. Öncelikle sebze ve meyve ağırlıklı beslenerek yeterli vitaminleri almaya çok
özen gösterilmelidir. Karbonhidrat alımı kısıtlanmalıdır.

Ekmek, hamur işi ve şekerli gıdalardan olabildiğince uzak durulmalıdır. Kilonun
korunması çok önemlidir. Sağlıklı beslenme ve kilo, sağlıklı bir immün sistem için mutlak
gerekmektedir.

Bu dönemde özellikle C vitamini ve E vitamini içeren meyve ve sebzelerin tüketilmesi ve
Çinko eser elementinin de E vitaminiyle birlikte bulunduğu badem, ceviz, et ve özellikle
balık eti mümkün olduğunca çok tüketilmelidir.

Vitamin C Vitamin E ve Çinko için;

 Muz , Kivi, Portakal, Greyfurt, Limon, Avokado, Kuşburnu vb. meyveler
 Maydanoz, Nane, kereviz, marul , ıspanak, Biber, Domates vb sebzeler
 Badem, Ayçekirdeği, Ceviz vb. Kuruyemişler
 Kırmızı et ve Balık eti

Kilonun korunması ve sağlıklı bir immün sistem için diğer kilit faktörler düzenli uyku ve
harekettir. Her gün ideal olarak 8 saat uyku vücudumuzun direncini artıracaktır. Ev içinde
de olsa gün içinde yapılacak hareketlerle ve spor ile bağışıklık sistemimiz
hareketlendirilmelidir. Hareketsizliğe bağlı kilo alımının da önüne geçmek için bol hareket
ve spor yapmak önerilmektedir.

Sağlıklı bir psikoloji, az stres yine vücut direncimizi yükseltecek ya da azalmasını
engelleyecektir. Zor bir dönemden geçtiğimiz doğrudur. Fakat unutulmamalıdır ki
insanoğlu nice zorlukları gerek toplumsal kurallarla, önlemlerle ve gerekli olduğunda da
savaşarak aşmıştır. Bu savaştan da birey olarak ve toplum olarak başarıyla çıkacağımız
kesindir. Hepinize sağlıklı günler dilerim. Doç. Dr. Evren DİLEKTAŞLI

 

Post a Comment